Fabrika aydınlatmasında armatür sayısı nasıl hesaplanır?

Lümen yöntemiyle: armatür sayısı = (hedef lüks × alan) ÷ (armatür lümeni × kullanım faktörü × bakım faktörü). Sonuç düzgün bir ızgaraya yuvarlanır ve yazılımla doğrulanır.

Mekanın geometrisini tek sayıyla ifade eder: k = (uzunluk × genişlik) ÷ (montaj yüksekliği × (uzunluk + genişlik)). Kullanım faktörü bu değere ve yüzey yansıtmalarına göre armatürün fotometrik tablosundan okunur.

Tozlu bir fabrikada bakım faktörü kaç alınmalı?

Temiz ortamlarda genellikle 0,8 civarı alınır; tozlu ve kirli ortamlarda, temizlik sıklığına bağlı olarak daha düşük değerler kullanılır.

Metal halide armatürleri LED'e çevirmek ne kadar güç düşürür?

Aynı aydınlık için kurulu güç genellikle belirgin biçimde düşer; örnek hesaptaki holde 400 W'lık metal halide çözümüne göre kurulu güç yaklaşık üçte bire iner.

Fabrika Aydınlatma Hesabı: Örnek Hesapla Armatür Sayısı ve Güç

Kısa cevap

Fabrika aydınlatma hesabı lümen yöntemiyle yapılır: armatür sayısı = (hedef lüks × alan) ÷ (armatür lümeni × kullanım faktörü × bakım faktörü). Örneğin 40 × 25 m'lik, 8 m tavanlı bir holde 300 lüks için 20.000 lümenlik armatürle (UF 0,7, MF 0,8) yaklaşık 27 armatür gerekir; yerleşim düzgünlük için 30 armatürlük bir ızgaraya yuvarlanır ve sonuç aydınlatma yazılımıyla doğrulanır.

Fabrika aydınlatmasında "kaç armatür gerekir?" sorusunun cevabı tahminle değil, birkaç basit adımla bulunur. Bu yazıda bir üretim holü için hesabı baştan sona yapıyoruz. Değerler örnektir; gerçek projede armatürün fotometrik dosyası ve mekanın ölçüleri kullanılır.

Örnek: 40 × 25 m üretim holü

Veri	Değer
Alan	40 m × 25 m = 1.000 m²
Tavan (montaj) yüksekliği	8 m
Çalışma düzlemi	0,85 m
İş	Kaba montaj → hedef 300 lx
Ortam	Orta derecede tozlu → bakım faktörü 0,8 (temizlik planıyla)
Armatür	Endüstriyel LED, 20.000 lm, 140 W (örnek)

Adım 1: Oda indeksi

Montaj yüksekliği çalışma düzleminin üstünden ölçülür: Hm = 8 − 0,85 = 7,15 m.

k = (40 × 25) ÷ (7,15 × (40 + 25)) = 1.000 ÷ 464,75 ≈ 2,15

Adım 2: Kullanım faktörü

Kullanım faktörü (UF), armatürden çıkan ışığın çalışma düzlemine ulaşan oranıdır. Oda indeksine, tavan-duvar-zemin yansıtmalarına ve armatürün ışık dağılımına göre fotometrik tablodan okunur. Bu örnekte, yüksek tavanda ışığı aşağı toplayan bir endüstriyel armatür için UF = 0,7 kabul ediyoruz.

Adım 3: Armatür sayısı

N = (300 × 1.000) ÷ (20.000 × 0,7 × 0,8) = 300.000 ÷ 11.200 ≈ 26,8 → 27

Düzgün bir yerleşim için 27 armatür, mekanın oranına uyan bir ızgaraya yuvarlanır: 6 sıra × 5 armatür = 30 armatür. Aralıklar 40 m ÷ 6 ≈ 6,7 m ve 25 m ÷ 5 = 5 m olur; bu aralıkların montaj yüksekliğiyle uyumu (armatürün izin verdiği en büyük aralık) fotometrik veriden kontrol edilir.

Adım 4: Kurulu güç ve karşılaştırma

	LED (örnek)	Metal halide 400 W
Armatür gücü (balast dahil)	140 W	≈ 430 W
Armatür sayısı	30	30 (benzer ışık için)
Kurulu güç	4,2 kW	≈ 12,9 kW
Güç yoğunluğu	4,2 W/m²	≈ 12,9 W/m²

Yıllık enerji ve TL farkını kendi çalışma saatlerinizle görmek için LED tasarruf hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Adım 5: Yazılımla doğrulama

Lümen yöntemi ortalama aydınlığı verir. Raf ve makinelerin gölgesi, köşelerdeki düşüş ve düzgünlük (Uo) ancak armatürün fotometrik dosyasıyla aydınlatma yazılımında görülür. Hesap raporunda her alanın ortalama aydınlığı, en düşük değeri ve düzgünlüğü yer almalıdır.

Tipik hedef değerler

Alan / iş	Aydınlık (lx)	UGR	Ra
Kaba montaj	300	≤ 25	80
Orta hassasiyet	500	≤ 22	80
İnce montaj	750	≤ 19	80
Depo, stok	100	≤ 25	60

Tablodaki değerler EN 12464-1'de yer alan tipik hedeflerdir; projede standardın güncel sürümündeki tablo ve mekanın özel koşulları esas alınmalıdır.

Sonuç

Fabrika aydınlatma hesabı beş adımdır: hedef, oda indeksi, kullanım ve bakım faktörü, armatür sayısı, yazılımla doğrulama. Tesisiniz için hesap ve yerleşim planı istiyorsanız aydınlatma projesi hizmetimize göz atabilirsiniz.