Muadil Armatür Nedir? Teknik Karşılaştırma, Hesap ve Onay Adımları

Keşif listesindeki armatürün yerine başka bir ürün önerildiğinde çoğu zaman ilk bakılan değer watt olur. Oysa aynı güçteki iki armatür farklı miktarda ve farklı dağılımda ışık verebilir, tavana sığmayabilir ya da projedeki kontrol sistemiyle çalışmayabilir. Muadil değerlendirmesi bu farkları sipariş verilmeden önce sayılarla ortaya koyar.

Muadil armatür ne demek?

Muadil, eşdeğer demektir. Muadil armatür, referans ürünle aynı görünmek zorunda değildir; şartnamenin istediği sonucu aynı koşullarda vermek zorundadır. Belgelerde "veya muadili", "veya eşdeğeri" ya da "veya dengi" olarak geçer. Kamu ihalesi mevzuatının kullandığı ifade "veya dengi"dir.

Muadil önerisi ne zaman gündeme gelir?

• Referans ürünün teslim süresi iş programına uymadığında.
• Bütçe nedeniyle alternatif arandığında.
• Referans ürün üretimden kalktığında veya bulunamadığında.
• Şartnamenin birden fazla üreticiye açık olduğu işlerde.

Hangi değerler karşılaştırılır?

Kabul edilecek sapma şartnamede yazılmalıdır. Örneğin bazı şartnameler güç ve ışık akısı için ±%5 gibi bir aralık tanımlar. Aralık yazılmamışsa şartnamedeki değerler alt veya üst sınır olarak ele alınır.

Neden yalnız watt ve lümene bakılmaz?

96 m²'lik bir ofiste hedef 500 lüks, bakım faktörü 0,8 olsun. Armatür sayısı lümen yöntemiyle hesaplandığında üç seçenek şöyle görünür:

Muadil B'nin lümeni daha yüksektir, ama ışığı çalışma düzlemine daha az taşıdığı için aynı adetle hedefin altında kalır. Muadil A daha az enerji harcar, ancak 28 adetle 500 lükse ulaşmaz; adet 30'a çıkarsa tavan yerleşimi ve devreler de değişir. Bu sayılar örnektir; kesin sonuç hesap yazılımıyla bulunur.

Muadil adım adım nasıl değerlendirilir?

1. Referansı netleştirin: şartnamedeki eşik değerleri ve referans ürünün datasheet'ini toplayın.
2. Değerleri yan yana yazın: yukarıdaki tabloyu her armatür tipi için ayrı doldurun.
3. Hesabı tekrarlayın: önerilen armatürün LDT veya IES dosyasıyla, orijinal hesaptaki yansıtma, bakım faktörü, çalışma düzlemi ve yerleşim değerlerini kullanın; Ēm, Uo ve UGR hedeflerini kontrol edin.
4. Uyumu kontrol edin: delik çapı, gömme derinliği, askı noktaları, sürücü yeri ve kontrol hattı projeye uymalıdır.
5. Belgeleri inceleyin: dosyadaki güç ve lümen datasheet ile aynı olmalıdır.
6. Numune isteyin: görünüm, renk veya kamaşma önemliyse numuneyi mekanda deneyin.
7. Yazılı onay alın: mimar, danışman veya kontrol biriminin onayını armatür tipi bazında kayda geçirin.

Muadil dosyasında neler olmalı?

• Referans ve önerilen ürünün değerlerini gösteren karşılaştırma tablosu.
• Önerilen armatürün datasheet'i ve LDT veya IES dosyası.
• Önerilen armatürle tekrarlanan aydınlık hesabı.
• CE uygunluk beyanı ve armatür güvenlik testi bilgisi.
• Işık akısı ve ömür için test raporları (IES LM-79, LM-80, TM-21); ifadelerin anlamı için L70, L80 ve B10 rehberi.
• Montaj detayı, bağlantı şeması ve garanti belgesi.

Kamu ihalesi ve özel işlerde muadil

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 12. maddesine göre teknik şartnamede belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ulusal veya uluslararası teknik standart bulunmadığında ya da teknik özellik belirlenemediğinde "veya dengi" ifadesiyle marka veya model yazılabilir. Özel işlerde ise kural sözleşme ve şartnameyle belirlenir; yalnızca belirli ürünlere izin veren bir şartnamede muadil önerisi işverenin onayına bağlıdır.

Bu bölüm hukuki görüş değildir. Her işte ihale dokümanı, sözleşme ve güncel mevzuat esas alınır.

Ayrı bakılması gereken durumlar

• Ray sistemleri: ray, adaptör ve spot birbirine uymalıdır; manyetik raylarda sistem çoğunlukla bir bütün olarak değerlendirilir.
• Mevcut tesise ekleme: eski armatürlerin yanına gelecek üründe renk farkı ve kontrol uyumu öne çıkar.
• Sürekli lineer hatlar: modül boyu, birleşim detayı ve hattın toplam uzunluğu aynı kalmalıdır.
• Acil aydınlatma: kaçış yolu hesabı önerilen armatür ve acil kit değerleriyle yeniden yapılır.
• Tasarıma özel armatür: ölçü veya form standart değilse özel üretim daha doğru yol olabilir.

Sık yapılan hatalar

• Yalnız watt veya lümen karşılaştırmak.
• Fotometrik dosya olmadan "aynı değerde" kabul etmek.
• Hesabı farklı yansıtma veya bakım faktörüyle tekrarlayıp sonucu daha iyi göstermek.
• Sürücü ve kontrol uyumunu sahaya bırakmak.
• Delik çapını kontrol etmeden tavan imalatına başlamak.
• Onayı sözlü almak ve armatür tipi bazında kayda geçirmemek.

Sonuç

İyi bir muadil değerlendirmesi, teklifi yalnız fiyatla değil aynı sonucu sağlayıp sağlamadığıyla karşılaştırır. Şartnamenizde bu ölçütleri muadil maddesi olarak tanımlamanız süreci kolaylaştırır. Keşif listenizde başka marka armatür varsa güç, ışık akısı, optik, CRI, IP ve kontrol değerleri katalog ürünlerimizle karşılaştırılır, uygun muadil teklifte belirtilir; aydınlık hedefi belgelenecekse hesap önerilen armatürle DIALux veya Relux'ta tekrarlanır. Ayrıntılar için taahhüt firmaları için armatür tedariki sayfasına bakabilir, listenizi bize gönderebilirsiniz.