Aydınlatma Keşif ve Metrajı Nasıl Çıkarılır? Armatür, Ray, Sürücü ve Kontrol
Kısa cevap
Aydınlatma metrajı, projedeki armatürlerin tip, güç ve adet olarak sayılması; ray, sürücü, kontrol ve acil bileşenlerinin ayrı kalemler halinde listelenmesidir. Keşif özeti ise bu metraja birim fiyat eklenmiş cetveldir. Sayım mahal listesi ve tavan planı üzerinden mahal mahal yapılır; her kalemin birimi önceden belirlenir.
Metrajda en sık yapılan hata armatürleri tek satırda toplamaktır. Aydınlatma işi, armatürün yanında ray, bağlantı parçası, sürücü, kontrol ve acil bileşenlerinden oluşur. Bu kalemler ayrı sayılmazsa teklifte eksik kalır, sahada gecikme yaratır.
Keşif, metraj ve keşif özeti
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Keşif | Mekanın veya projenin incelenerek yapılacak işin belirlenmesi |
| Metraj | Kalemlerin miktarının projeden çıkarılması |
| Metraj özeti | Aynı kalemlerin toplandığı cetvel |
| Keşif özeti | Metraj özetine birim fiyat sütunu eklenmiş cetvel |
Başlamadan önce gereken belgeler
- Mimari plan ve tavan planı: armatürlerin konumu ve tavan tipi.
- Mahal listesi: her odanın adı, alanı ve kullanımı.
- Elektrik projesi: armatür sembolleri, devreler, pano ve kumanda yapısı.
- Aydınlatma hesabı: varsa hedef aydınlık ve armatür yerleşimi.
- Şartname: armatür değerleri, kontrol ve belge şartları.
Adım 1: Armatürleri tiplere ayırın
Her armatür kombinasyonuna bir tip kodu verin. Aynı görünen iki armatür farklı renk sıcaklığı, kontrol protokolü veya acil kit nedeniyle ayrı kalemdir.
| Tip | Tanım | Güç | Montaj | Kontrol | Acil |
|---|---|---|---|---|---|
| A1 | Lineer sarkıt, 3000K | 36 W | Sarkıt | DALI | Yok |
| A2 | Lineer sarkıt, 3000K, acil kitli | 36 W | Sarkıt | DALI | 3 saat |
| B1 | Ankastre spot, 4000K | 15 W | Sıva altı | On/off | Yok |
Adım 2: Mahal mahal sayın
- Mahal listesini tablonun satırlarına yazın.
- Tavan planında her mahaldeki armatürleri tip koduna göre sayın.
- Mahalleri kata ve bölüme göre gruplayın; toplamları mahal tablosundan alın.
- Sayımı plan üzerinde işaretleyerek ikinci kişiye kontrol ettirin.
- Son olarak tip bazında toplam adedi çıkarın.
Adım 3: Her kalemin birimini belirleyin
| Kalem | Birim | Dikkat |
|---|---|---|
| Armatür | Adet | Tip kodu, güç, kontrol ve acil bilgisiyle |
| Lineer sürekli hat | Metre + modül adedi | Modül boyu, köşe ve ara bağlantılar ayrıca |
| Ray | Metre + parça adedi | Enerji girişi, sonlama, ara bağlantı, L/T/X köşe |
| Ray spotu | Adet | Tek veya üç fazlı adaptöre uygun |
| Uzak sürücü | Adet | Toplam güç ve hat uzunluğuna göre |
| Acil kit | Adet | 1 veya 3 saat ayrımıyla |
| DALI kontrol | Hat ve cihaz adedi | Hat başına 64 adres |
| Kablo ve bağlantı | Metre ve adet | Besleme ve kontrol ayrı |
Örnek: 30 metrelik hat ve ray
30 m'lik sürekli hat 3 m'lik modüllerle kurulacaksa 10 modül ve 9 ara bağlantı sayılır. Aynı uzunlukta 3 m'lik ray parçalarıyla kurulan bir ray hattında 10 ray parçası, 1 enerji girişi, 1 sonlama kapağı ve 9 ara bağlantı gerekir. Köşe dönen hatlarda L veya T parçaları ayrıca eklenir.
Adım 4: Kontrol hatlarını çıkarın
DALI'de bir hat 64 adres destekler. Toplam armatür sayısı 64'e bölünür ve yukarı yuvarlanır: 140 armatür için en az 3 hat. Hatların yeri devre planına göre belirlenir; sonradan ekleme için pay bırakmak işi kolaylaştırır. Protokol seçimi için kontrol sistemleri rehberine bakabilirsiniz.
Adım 5: Adedi hesapla doğrulayın
Plan yoksa ya da yerleşim netleşmediyse adet lümen yöntemiyle ön boyutlandırılır:
Armatür sayısı = (hedef lüks × alan) ÷ (armatür lümeni × kullanım faktörü × bakım faktörü)
Örnek: 12 m × 8 m ofis (96 m²), hedef 500 lüks, armatür 3.600 lm, kullanım faktörü 0,6, bakım faktörü 0,8 alındığında 48.000 ÷ 1.728 = 27,8, yani 28 armatür gerekir. Faktörler örnektir; kesin sonuç aydınlatma hesabı ile doğrulanır. Ön keşif için 3B Işık Hesabı armatür adedini, gücü ve ray metrajını verir.
Teklif isterken kullanılacak tablo
| Mahal | Tip | Adet | Birim | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| Açık ofis | A1 | 28 | Adet | DALI, 3000K, Ra ≥ 80 |
| Koridor | B1 | 14 | Adet | On/off, 4000K |
| Mağaza | R1 | 30 | Metre | Üç fazlı ray, 10 parça, 1 enerji girişi |
Tabloya ek olarak plan dosyasını, tavan tipini ve varsa referans model bilgisini gönderin. Birim fiyat ve poz bilgisi kamu işlerinde ilgili kurumun güncel birim fiyat cetvellerinden alınır; özel işlerde teklif üzerinde yazılır.
Sık yapılan hatalar
- Sürücü, bağlantı parçası ve acil kiti armatüre dahil saymak.
- Aynı armatürün farklı renk sıcaklığı veya kontrol seçeneklerini tek kalemde toplamak.
- Plandaki sembol sayısıyla armatür tip listesini karşılaştırmamak.
- Ray metrajında enerji girişini ve sonlamayı unutmak.
- Yedek armatür ihtiyacını sözleşmede belirtmemek.
Sonuç
Doğru metraj, armatür tipi, mahal ve bileşen ayrımını tek tabloda birleştirir. Hazırladığınız listeye göre teknik eşleştirme ve teklif için taahhüt firmaları için armatür tedariki sayfasına bakabilir, planınızı ve listenizi bize gönderebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Metraj ile keşif arasındaki fark nedir?
Metraj, malzemelerin miktarını çıkarma işidir. Keşif özeti, metraj özetine birim fiyat sütunu eklenmiş cetveldir ve işin yaklaşık maliyetini verir.
Aydınlatma metrajı hangi belgelerden çıkarılır?
Mimari plan, tavan planı, mahal listesi, elektrik projesi ve varsa aydınlatma hesabı ve şartnameden çıkarılır.
Ray sistemi metrajında neler sayılır?
Toplam ray uzunluğu ile birlikte enerji girişi, sonlama kapağı, ara bağlantı, L, T veya X köşe parçaları, adaptörler, askı parçaları ve ray üzerindeki spot adedi ayrı kalem olarak sayılır.
DALI hat sayısı nasıl hesaplanır?
Bir DALI hattı 64 adres destekler. Toplam armatür sayısı 64'e bölünür ve yukarı yuvarlanır. Örneğin 140 armatür için en az 3 hat gerekir; ileride eklemeler için pay bırakılması önerilir.
Armatür adedi metrajdan önce nasıl belirlenir?
Ön boyutlandırmada lümen yöntemi kullanılır: armatür sayısı = (hedef lüks × alan) ÷ (armatür lümeni × kullanım faktörü × bakım faktörü). Kesin adet aydınlatma hesabı yazılımıyla doğrulanır.